Шахсияти ва тарихий фонида
Бухтуннасар (иброний: נְבוּכַדְנֶאצַּר‎ – Невуходнецар; арабча: Бухтуннаcар; юнонча: Ναβουχοδονόσορ), милоддан аввалги 605–562 йиллар орасида ҳукмронлик қилган Бобил подшоҳи бўлиб, Бобилнинг энг кучли ва кенгайган даврини бошқарган ҳукмдор сифатида танилган.
У Вавилон империясини минтақавий улкан қудратга айлантириб, Ассириядан тортиб, Қуддусгача бўлган кенг ҳудудларни ўз тасарруфига олган.

Бухтуннасар тарихда: Асарлар ва манбаларда
1. Қадимий Яҳудий манбаларида:
•    Танахда (яҳудий муқаддас матнларида) Бухтуннасар – Яҳудо подшоҳлигини босиб олган ва Байтул-Муқаддас (Қуддус ибодатхонасини) вайрон қилган шахс сифатида тасвирланади.
•    Ермияу (Ермия) ва Даниял китобларида унинг урушлари, таъқиблари ва Қуддусдаги зулмлари баён қилинади.

2. Ислом манбаларида:
Ислом тарихчилари ва муфассирлари Бухтуннасарни Аллоҳнинг гуноҳкор Бани Исроилга юборган жазоси сифатида тилга оладилар.
Қуръонда у исми билан аталмаса-да, Исроил ўғлонларига қарши юборилган "қаттий кучли қавм" сифатида таърифланади:
"Биз у зулм қилувчи қавмга қарши Ўз бандаларимиздан жуда қудратли бир гуруҳни юбордик ва улар уйлар орасини кезиб юришди. Бу Аллоҳнинг амри бўлди…"
(Исро сураси, 5-оят)

3. Ислом тарихчиларида:
•    Имом Табари, Ибн Касир, Жалолиддин Суётий ва бошқалар Бухтуннасарни яҳудийларнинг осийлигидан кейин юборилган жазо воситаси деб талқин қилади.
•    Улар уни "қатл қилувчи золим", "муборак ерларни бузувчи" сифатида тасвирлайдилар.
•    Баъзи ривоятларда у Қуддусни икки марта босиб олгани, ва иккинчи марта ИБОДАТХОНАНИ тўлиқ йўқ қилгани, ҳамда яҳудийларни асирга олиб кетгани таърифланади.
Қуддусга ҳужум ва Байтул-Мақдиснинг вайрон қилиниши
Бухтуннасар Қуддусга милоддан аввалги 586 йили ҳужум қилиб, Яҳудо подшоҳлигини йўқ қилди. Бу ҳужумда:
•    Байтул-Мақдис ибодатхонаси ёниб кетди
•    Минглаб одамлар қирилди
•    Яҳудийларнинг аксар қисми Бобилга асирликка олиб кетилди ("Бобил асирлиги" даври)
Бу воқеа яҳудий тарихида энг оғир фалокатлардан бири сифатида талқин қилинади. Ислом таълимотида эса бу гуноҳкорликнинг жазоси сифатида баҳоланади.

Империал лойиҳалари ва маданияти
Бухтуннасар на фақат ҳарбий, балки меъморий ишлари билан ҳам машҳур бўлган:
•    Бобил деворлари ва қасрлари
•    Иштар дарвозаси
•    "Осмон боғлари" (унга нисбат берилади)
•    Бобил маданиятини олий даражага олиб чиқиши
Унинг ҳукмронлиги даври — Бобилнинг сиёсий, иқтисодий ва маданий гуллаб-яшнаган даври ҳисобланади.

Хулоса: Ислом нуқтаи назаридан Бухтуннасарнинг ўрни
•    Бухтуннасар — тарихда жуда зўравон ва катта қудратли ҳукмдор бўлган.
•    Қуръон ва тафсирларда у Бани Исроилга қарши Аллоҳ томонидан юборилган золим деб баён қилинади.
•    Унинг тарихи гуноҳкор умматлар учун ибрат, ва муқаддас жойларнинг қадрига етмаганлар учун огоҳлантириш сифатида келтирилади.

Манбалар:
1.    Қуръон – Исро сураси, 5–7 оятлар
2.    Ат-Табари: Тарих ар-Расул вал-Мулук
3.    Ибн Касир: Ал-Бидоя ва-н-Ниҳоя
4.    Тафсирул Жалалайн
5.    Britannica: Nebuchadnezzar II

Абу Муслим (профессор)