Саналар
03.04.2025
Баннер
Баннер
Золимлар
Иосиф Сталин (1878–1953)
Муаллиф:    24.11.2024 10:40    PDF Босма E-mail

Ҳақиқий исми — Иосиф Джугашвили.  

Сталин СССРни 1920-йиллар ўрталарида бошқаришни бошлаб, 1953 йилдаги вафотига қадар раҳбарлик қилди. Унинг бошқарув даврида дунё тарихидаги қуйидаги муҳим воқеалар содир бўлган:

- Совет Иттифоқида тоталитар тузум ва шахсга сиғиниш ўрнатилиши;  
- Совуқ урушнинг бошланиши;  
- Водород бомбасининг яратилиши.

ГУЛаг тизими ва репрессиялар
Сталин буйруғи билан ГУЛаглар (қамоқ-меҳнат лагерлари) тизими яратилган. Унинг бошқаруви даврида 20 миллиондан ортиқ инсон ГУЛаглар орқали ўтган, яна 6 миллион киши махсус қишлоқларга депортация қилинган.  

1932 йилдаги очарчилик даврида Сталин номаълум бўлдиган касалликларни тарқатмоқда деган айбловлар билан етим болаларни отиб ташлашга ҳам буйруқ берган.  

1937–1938 йиллар «катта тозалаш» даври сифатида танилган, бу вақтда бир йил ичида қарийб миллион киши ўлдирилган, 1936–1938 йилларда эса беш миллиондан тўққиз миллионгача инсон қамоққа олинган. Сталин бу ҳақда: «Ушбу ахлатлар ҳақида ўн йилдан кейин ким эслайди? Ҳеч ким!» деган.  

Депортация

СССРда бир қанча миллатлар тотал депортацияга учраган, жумладан:

- Немислар,  
- Қарачайлар,  
- Қалмиқлар,  
- Ингушлар,  
- Чеченлар,  
- Балқарлар,  
- Қрим татарлари.

Сталин мероси
Сталин номи ҳалигача баҳсли бўлиб қолмоқда. Унинг раҳбарлиги даврида Совет Иттифоқи саноат ва ҳарбий куч сифатида ўсган бўлса-да, миллионлаб бегуноҳ инсонларнинг ҳаётини қурбон қилган репрессия ва зўравонлик сиёсати бутун дунёда қораланган.  

Сталин ва репрессиялар: ГУЛаглар ва катта тозалаш


Сталин буйруғи билан Совет Иттифоқида ГУЛаг (қамоқ-меҳнат лагерлари) тизими яратилган. Унинг бошқаруви даврида 20 миллиондан ортиқ инсон ГУЛаг орқали ўтган, яна 6 миллион киши махсус қишлоқларга депортация қилинган.

Абу Муслим

 
Адольф Гитлер (1889–1945)
Муаллиф:    24.11.2024 10:30    PDF Босма E-mail

Учинчи рейх диктатурасининг асосчиси, Германия рейхканцлери ва фюрери.  

Гитлер Иккинчи жаҳон урушининг бош ташкилотчиси ҳисобланади. Унинг номи билан нацистик режимнинг кўплаб жиноятлари, жумладан, Ҳолокост боғланган.  

Шахсий хусусиятлари ва одатлари
Гитлер гигиенага катта аҳамият берган, шамоллашдан қўрққан. 1931 йилдан бошлаб вегетариан бўлган, ичкилик ичмаган ва чекишни ҳам ташлаган. У ҳатто анти-чекиш кампаниясини йўлга қўйган.  
Камсўз ва мураккаб инсон бўлиб, бошқаларга фақат улар унга фойдали бўлганида ёки унинг фикрига қўшилганида эътибор берган. Хатларда бошқа одамларнинг фикрига қизиқмаган. Қўшма сўзларни ишлатишни яхши кўрган ва кўп ўқиган, ҳатто уруш даврида ҳам.  

Шахсий шифокори фон Хассельбахнинг таъкидлашича, Гитлер ҳар куни камида бир китоб ўқишни одат қилган. У ҳатто бир вақтнинг ўзида учта кутубхонага аъзо бўлган. Китобларни охиридан бошлаб варақлар ва фақат ўзини қизиқтирган қисмларини ўқир эди.  

Ўлими
Гитлер ўз рафиқаси Ева Браун билан Берлинда ҳаётига якун ясаган, эҳтимол, ўз жонига қасд қилган. Ўлимидан олдин у севимли ити Блондини ҳам ўлдирган.  

Мерос ва постфактум ҳодисалар
2012 йилда унинг «Тунги денгиз» расми аукционда 32 минг еврога сотилган. Шунингдек, «ҳақиқий православ насронийлар катакомба черкови» Гитлерни «Мюнхенлик Атаульф, Берлин шаҳидсифат буюк азоб чекувчи» сифатида канонизация қилишга уринишган.  

Гитлер номи жаҳон тарихи, жумладан, Иккинчи жаҳон уруши ва Ҳолокост фожиаси билан узвий боғлиқ. Унинг шахсий одатлари, ғоялари ва сиёсий ҳаракатлари наинки Германия, балки бутун дунё тақдирига ҳалокатли таъсир кўрсатган.

Абу Муслим

 


3 дан 3 сахифа
Баннер