XX аср тарихида туркий халқлар учун энг оғир давр – бу атеистик ва мустамлакачи Совет Иттифоқи ҳукмронлиги даври бўлди. СССРнинг асосий сиёсати халқларнинг миллий онгини йўқотиш, диндан узоқлаштириш ва туркий бирликни парчалашга қаратилган эди. Миллионлаб инсонлар репрессия қурбони бўлди, масжидлар ёпилди, зиёлилар қатл қилинди. Шундай шароитда туркий халқларнинг қалбида эркинлик ва истиқлол учун кураш олови ҳеч қачон сўнмади.

Туркистон Легионининг вужудга келиши

Иккинчи жаҳон уруши йилларида минглаб туркий асирлар урушда лагерьларига тушиб қолди. Улар учун битта йўл бор эди: ёки коммунистик зулм остида ҳалок бўлиш, ёки ўз ватанини озод қилиш учун курашга қўшилиш. Шу тариқа Туркистон Легиони пайдо бўлди.

Унинг мақсади фақат бир эди – Совет империясига қарши курашиш ва Туркистоннинг истиқлолини тиклаш.

Мақсад ва ғоя

Туркистон Легиони қўлга қурол олиб, мустамлакачиликка қарши чиқди. Уларнинг ғояси — «Туркистон мустақил бўлиши шарт!» деган улуғ даъво эди.

Бу легионга турли миллат ва элат вакиллари — ўзбеклар, қозоқлар, қирғизлар, туркманлар, татарлар, озарбайжонлар қўшилди. Демак, бу ҳаракат бутун туркий оламнинг умумий орзу ва интилишини ифода этарди.

Қаҳрамонлик ва қурбонлик

Легион сафида бўлганлар кўпинча икки олам орасида қолди: бир тарафда коммунистик зулм, иккинчи тарафда истиқлол умиди. Улар ҳалокатдан қутулиш учун эмас, балки миллий озодлик йўлида қурбон бўлишга тайёр эдилар.

Россия тарихчилари легион ҳақида ёмон, ёлғон ва таҳқирли гаплар ёзган бўлса-да, аслида уларнинг мақсади ўз халқи озодлиги эди.

Маънавий аҳамият

· Туркистон Легиони — бу халқ иродасининг тимсоли.

· У миллий озодлик ғоясини тирик сақлади.

· Унинг тарихи бизга шундай дарс беради: эркинлик учун курашганлар ҳеч қачон қул ҳисобланмайди.

Совет Иттифоқи атеизм ва мустамлакачилик сиёсати билан туркий халқларни қул қилишга уринди. Аммо Туркистон Легиони бу ғояга қарши халқнинг қаршилиги эди. Улар қурбон бўлдилар, лекин руҳи йўқолмади.

Бугун эркинликда яшар эканмиз, уларнинг хотирасини эҳтиром қилиш, жасоратидан ибрат олиш — бизнинг бурчимиз. Туркистон Легиони — тарихдаги миллий истиқлол ва маънавий ирода рамзидир.

Абу Муслим

(профессор, сиёсий таҳлилчи)